Dünya’da örnekleri; ABD, KANADA, HOLLANDA ve SUUDİ ARABİSTAN da bulunan Endüstri Bölgeleri ve Endüstri Şehirleri, Türkiye’de, 4737 sayılı Kanun kapsamında kurulmaya başlanacaktır.
4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu, 9 Ocak 2002 tarihinde kabul edilen ve Türkiye’nin sanayi üretimini artırmak, teknoloji transferini sağlamak ve yabancı sermaye girişini teşvik etmek amacıyla yürürlüğe giren bir düzenlemedir.
Kanun, özellikle büyük ölçekli ve yüksek teknolojili yatırımlar için uygun altyapıya sahip, bürokrasiden arındırılmış, Endüstri Bölgelerinin kurulmasını ve yönetilmesini düzenliyor.
Ülke ekonomisini uluslararası rekabet edebilir bir yapıya kavuşturmak, teknoloji transferini sağlamak, üretim ve istihdamı artırmak, yabancı sermaye girişini hızlandırmak ve özellikle üretim maliyetleri açısından büyük ölçekli yatırımlar için uygun sanayi alanları oluşturmak üzere hazırlanan 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu 19/01/2002 tarihli ve 24645 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
20/10/2022 tarihinde yasalaşarak 27/10/2022 tarihli ve 31996 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kanun Değişikliği ile büyük ölçekli ve entegre yatırımlar için uygun bir yatırım ortamı sağlayan endüstri bölgeleri yatırımcılar ve bölge yönetimleri için daha cazip hale getirilmiştir.
Bakanlığın önerisi üzerine Kurulca belirlenen yerlerde, Bakanlar Kurulunca endüstri bölgelerinin kurulmasına izin verilebilir.
Endüstri bölgelerinin kurulmasına ilişkin Bakanlar Kurulu kararları Resmi Gazetede yayımlanır.
Endüstri bölgesi olarak belirlenen araziler hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamaz. Bu husus tapu kütüğüne şerh edilir.
Endüstri bölgesi olarak ilan edilen arazi kamulaştırılarak Hazine adına tescil edilir ve Maliye Bakanlığı tarafından endüstri bölgesi olarak kullanılmak üzere tahsisi yapılır.
Endüstri bölgelerinin kurulması için gerekli kamulaştırma bedeli ve alt yapı ile ilgili giderler Bakanlık bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten karşılanır.
Bakanlık uygun görmesi halinde, endüstri bölgesi olarak ilan edilen arazi, bedeli ilgili yatırımcı tarafından karşılanmak suretiyle kamulaştırılabilir.
Endüstri bölgelerinin yönetim ve işletilmesi, her bölge için ildeki sanayi odası ya da sanayi ve ticaret odası bünyesinde kurulacak Endüstri Bölgeleri İşletme Müdürlüğü tarafından yürütülür.
Endüstri bölgesindeki yatırım faaliyetleri, bölgenin sevk ve idaresi ile ilgili iş ve işlemler, Bakanlığın denetimine tabidir.
4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu, yatırımların önündeki engelleri kaldırmayı ve yatırımcılara çeşitli kolaylıklar sunmayı hedeflemektedir.
Yatırım Teşviki: Yatırımların hızlı bir şekilde hayata geçirilmesi için izin ve ruhsat süreçlerinin tek elden ( Bakanlık üzerinden ) yürütülmesi sağlanır.
Karma ve İhtisas Bölgeleri: Belirli bir sektörde veya karma olarak faaliyet gösterecek bölgelerin kurulumuna olanak tanır.
Altyapı Desteği: Endüstri bölgelerindeki altyapı giderleri, Bakanlık bütçesinden veya yönetici şirket kaynaklarından karşılanabilir.
Kuruluş Kararı: Endüstri bölgeleri ve ilave alanların ilanı Cumhurbaşkanı Kararı ile gerçekleştirilir.
Yönetim Yapısı: Bölgelerin yönetimi için bir “Yönetici Şirket” kurulması esastır. Bu şirket, bölgenin işletilmesinden ve yatırımcılarla koordinasyondan sorumludur.
Tahsis ve İzinler: Yer tahsisi konusundaki nihai yetki Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndadır.
Yatırımcılar için ÇED ve imar planı gibi süreçlerde hızlandırılmış hükümler uygulanır.
Teşvikler: Özel endüstri bölgelerine tanınan ek teşviklerin genel endüstri bölgelerine de yaygınlaştırılması gibi avantajlar sunulmaktadır.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; Sanayi Alanları Master Planının ilk fazında; Samsun ve Mersin hattında, ( Aksaray, Amasya, Ankara, Eskişehir, Hatay, Karaman, Kastamonu, Kayseri, Kırşehir, Konya, Nevşehir, Niğde ve Yozgat ) 13 ilde, toplam 59 bin hektarlık, 16 yeni sanayi yatırım alanı, Resmî Gazetede ilan edilmek suretiyle yürürlüğe girmiştir.
Dünya’nın En büyük ÖZEL Endüstri Şehirlerinden Biri; GIA, NİĞDE ili Ulukışla’da ilçesinde kurulmasına yönelik, 17 Mayıs 2023 tarihinde, Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle resmen ilan edilmiş olduğunu da, hatırlatmak isterim.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; Sanayi Alanları Master Plan çerçevesinde; 13 ildeki, 16 yeni sanayi yatırım alanı, mevcut OSB’lerin ( Organize Sanayi Bölgesi ) ortalama 11 katı büyüklüğüne ulaşacaktır. Bu alanlarda, mega endüstriyel bölgeleri, inşa edilecektir.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; Sanayi Alanları Master Plan çerçevesinde; Marmara’ya sıkışan Türkiye sanayinin Anadolu’ya yayılması planlanmaktadır.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; Sanayi Alanları Master Plan çerçevesinde; Marmara’ya sıkışmış Türkiye sanayisi, Anadolu’da büyümek ve yeni sanayi bölgeleri ile kalkınma hamlelerini yakalaması hedeflenmektedir.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; Sanayi Alanları Master Plan çerçevesinde; Yeni yapılacak Endüstri bölgeleri; demir yolları ve limanlara bağlanacaktır.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; Sanayi Alanları Master Plan çerçevesinde; Yeni yapılacak Endüstri bölgelerinde; Çalışan personel için lojmanlar yapılacaktır.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; Sanayi Alanları Master Plan çerçevesinde; Yeni yapılacak Endüstri bölgelerinde; çalışan personellerin çocukları için de, sanayi ve teknoloji kolejleri gibi sosyal imkânlar sağlanacaktır.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; Sanayi Alanları Master Plan çerçevesinde; Yeni yapılacak Endüstri bölgelerinde; döngüsel ekonomi ve yeşil üretim esas alınacaktır.
1 -) 29 Temmuz 2025 Tarihli KÖŞE YAZIM; Dünya’nın En büyük Endüstri Şehirlerinden Biri; GIA, NİĞDE / Ulukışla’da Kuruluyor!
2 -) 11 Ağustos 2025 Tarihli KÖŞE YAZIM; Niğde / Ulukışla; Anadolu Uluslararası Özel Endüstri Bölgesi; YATIRIMCILARINI bekliyor!
https://ahmetunver.com.tr/2025/08/11/nigde-ulukisla-anadolu-uluslararasi-ozel-endustri-bolgesi/