Ülkemizin tahkim alanında lider bir konuma ulaşması hedefi doğrultusunda; tahkim kurumuna ülke genelinde standart getirilmesi, kurumsal tahkim faaliyetlerinin takibi ve sorunların tespiti ile çözümüne yönelik çalışmalar yürütülmesi, Adalet Bakanlığı Strateji Belgelerinde öngörülen hedeflere yönelik faaliyetlerin gerçekleştirilmesi, tahkim alandaki ulusal ve uluslararası gelişmelerin takip edilmesi ve istatistiki verilerin derlenmesi, tahkim uygulamalarının yaygınlaştırılması ve etkinliğinin artırılmasına yönelik politikalar geliştirilmesi, ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapılması ve kurumlar arası koordinasyonun sağlanması amacıyla, 27 Mayıs 2026 tarihinde, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde, Uluslararası Tahkim ve Alternatif Çözümler Daire Başkanlığı kurulmuştur.
Ulusal ve uluslararası ticarette, herhangi bir uyuşmazlığın çözümünü hakemlere bırakma olarak tanımlanan tahkim; geniş anlamda, kanunun men etmediği konularda taraflar arasında doğmuş veya doğacak anlaşmazlıkların tahkim şartı denilen bir akit hükmü uyarınca devlet yargısına başvurmadan anlaşmazlığın taraflarınca ve / veya yetkili kılınan şahıs ve mercilerce tayin edilmiş bulunan gerçek kişi veya kişiler veya bu alanda faaliyet gösteren kurumlar tarafından, görülen tahkim davası sonucunda verilen bir hakem kararı ile çözümlenmesidir.
Tahkim konusu, bir ülkeye doğrudan YABANCI YATIRIM / YATIRIMCILAR gelmesi konusunda çok önemli bir etken olduğunu da, hatırlatmak isterim.
Dünya genelinde tahkim süreçlerinin en çok tercih edildiği başlıca ülke ve merkezler:
İngiltere ( Londra ): Küresel tahkimin en önemli merkezlerinden biridir. Londra Uluslararası Tahkim Mahkemesi ( LCIA ) başı çekmektedir.
Fransa ( Paris ): Uluslararası ticari uyuşmazlıklarda dünyanın en çok tercih edilen merkezlerinden birine ev sahipliği yapar. Uluslararası Ticaret Odası ( ICC ) merkezidir.
Amerika Birleşik Devletleri: Ticari tahkimde oldukça gelişmiştir. Amerikan Tahkim Birliği ( AAA ) öne çıkmaktadır.
İsviçre ( Cenevre ve Zürih ): Tarafsızlığı ve kurumsallaşmış yapısıyla finans ve ticaret uyuşmazlıklarında küresel bir üne sahiptir.
Singapur: Asya pazarında en çok tercih edilen tahkim merkezidir. Singapur Uluslararası Tahkim Merkezi (SIAC ) ile bilinmektedir.
Hong Kong: Bölgedeki bir diğer önemli uluslararası tahkim merkezidir. Hong Kong Uluslararası Tahkim Merkezi ( HKIAC ) aracılığıyla işletilmektedir.
Türkiye: Hem yerel hem de uluslararası düzeyde tahkim yolu kullanılmaktadır.
Tahkim; devlet yargısına alternatif olarak tarafların, bazı uyuşmazlıklar için özel hakemler huzurunda uyuşmazlıklarının çözülmesini istemeleri yönündeki irade açıklamasına dayanan usuli bir süreçtir. Hakemin bir uyuşmazlığı karara bağlama yetkisi tarafların buna rıza göstermesine bağlıdır.
Tahkim; Arabuluculuk veya uzlaştırmadan farklı olarak, tahkim yargılaması nihai, bağlayıcı ve icra edilebilir niteliktedir. Tahkim yargılaması kararın verilmesiyle sona erer.
Türk hukukunda, yabancılık unsuru bulunmayan tahkim yargılamalarında 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ( HMK ) hükümleri, yabancılık unsuru içeren uyuşmazlıklarda ise 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu ( MTK ) hükümleri uygulanmaktadır.
1958 tarihli New York Sözleşmesi uyarınca, tahkim kararları Türkiye’de ve yurt dışında icra edilebilir niteliktedir. Tahkim kararlarının icrası birçok ülkede adli mahkeme kararlarının icrasından daha kolay işletilmektedir.
Uluslararası yatırımcılar tarafından bir ülkede tahkim yolunun kullanılabilir oluşu, o ülkede yatırım yapma fikrini teşvik eder. Bunun en önemli sebebi bir uyuşmazlık doğması halinde geleneksel devlet yargısı yerine bağımsız hakemler aracılığıyla uyuşmazlığın çözülebilecek olmasıdır.
Tahkim yolunun sağladığı kolaylıklar uluslararası yatırımcıları, tahkimin var olduğu ülkelere daha çok yönelmesine sebep olmaktadır.
Tahkim ile çözümleme; bilinen mahkeme ile çözümlemeden çok daha avantajlı konumda olup bu avantajlar, Esneklik ve Özel Bir Çözüm olması, Mahremiyet kapsamında gizli bir süreç olması, Hız ve Verimlilik açısından daha avantajlı bir çözüm sunması ve Uluslararası Uygulanabilirlik olarak sayılabilir.
Arabuluculuk; Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri, iş ve işlemlerden doğan özel hukuk uyuşmazlıklarının, çözülmesi amacıyla, uzmanlık eğitimi almış olan tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin katılımıyla yürütülen uyuşmazlık çözüm yöntemidir.
Uyuşmazlıklarda tarafsız üçüncü kişi olan arabulucu; sistematik birtakım teknikler uygulayarak, tarafların görüşmesi ve müzakerelerde bulunması amacıyla tarafları bir araya getirerek onların birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini ve aralarında iletişim sürecinin kurulmasını sağlamaya çalışmaktadır.
6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu kapsamında arabuluculuğa ilişkin kurallar Türk Hukuku Mevzuatı kapsamına alınmıştır.
Arabuluculuğun tüm dünyada kabul görmüş temel ilkeleri vardır. Bu ilkeler arabuluculuğun ortak dilini oluşturur. Bunlardan ilki iradilik ilkesidir. İradilik tarafların arabuluculuğa başvurmada, süreci yürütmede ve yürütülen süreci sonlandırmada her an özgür olduklarını ifade etmektedir. Kimse bir arabuluculuk sürecine başvurmaya, sürdürmeye ve anlaşmaya / anlaşmamaya zorlanamaz. Tarafların her aşamada süreçten çekilme hakkı vardır.
Arabuluculuğun ilkelerinden birisi de eşitliktir. Arabuluculuğa katılan taraflar, ekonomik durumlarına, sosyal statülerine bakılmaksızın eşit haklara sahiptirler. Arabulucu da süreç boyunca taraflar arasındaki eşitliği gözetmekle yükümlüdür.
Arabuluculuğun en önemli ilkelerinden birisi de gizliliktir. Arabulucu, taraflar ve sürece katılan diğer kişiler, arabuluculuk boyunca görüşülenleri gizli tutmakla yükümlüdür. Ancak taraflar karşılıklı olarak anlaştıkları konularda gizliliği kaldırabilirler.
Diğer bir ilke, tarafsızlıktır. Arabulucu süreç boyunca tarafsız olmak zorundadır. Arabulucu bir tarafı tutamaz, süreci bir tarafın lehine yönetemez, aksi halde arabulucunun arabuluculuk faaliyetinin ifası sırasında hukuka aykırı davranışı sonucunda cezai ve hukuki sorumluluğu doğacaktır.
Arabuluculuk bir “ kazan-kazan ” yöntemidir. Bir tarafın kazandığı, diğer tarafın kaybettiği mahkeme yolunun aksine, arabuluculuk her iki tarafın da kazandığı hukuki ilişkilerini koruyan barışçıl bir çözüm yoludur.
Davaya konu olaylar mahkeme tarafından aylarca hatta yıllarca sürebilirken arabuluculukta sonuca saatler içinde ulaşabilmek mümkündür. Bu nedenle yaşanan uyuşmazlığın kısa sürede çözülmesini sağlamak arabuluculuğun en efektif avantajlarından biridir.
Arabuluculukta sadece tarafların mutabık kaldığı konularda anlaşma yapılır. Taraflar arabuluculuktan her an vazgeçebilirler. Tüm süreç tarafların kontrolündedir.
MED-ARB; Arabuluculuk – Tahkim ( Mediation-Arbitration ) arabuluculuk ve tahkimin özelliklerini taşıyan alternatif bir uyuşmazlık çözüm yoludur.
MED-ARB; Arabuluculuk – Tahkim olarak tanımlanan bu yeni çözüm yolu, her biri farklı birer uyuşmazlık çözüm mekanizması olan arabuluculuk ve tahkimin aynı uyuşmazlık çözüm sürecinde iki aşamalı olarak birlikte kullanılmasını sağlama amacına yönelik olup bu çifte uyuşmazlık çözüm mekanizması, iş dünyasının ticari uyuşmazlıklarının çözümünü daha da kolaylaştıracak niteliktedir.
UTAUM – Uluslararası Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi; Türkiye ve yurtdışındaki gerçek ve tüzel kişiler arasında sözleşme veya sözleşme dışındaki sebeplerden kaynaklanan her türlü uyuşmazlığın çözümlenmesi için tahkim ve arabuluculuk hizmeti sunan, Ankara’da kurulmuş, bağımsız, tarafsız ve özerk bir kurumdur.
UTAUM – Uluslararası Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi; nezdinde yürütülen tahkim süreçleri, Ankara’da yürütülebileceği gibi tarafların talebi üzerine farklı şehirlerde veya ülkelerde de yürütülebilir.
UTAUM – Uluslararası Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi; hizmet verirken herhangi bir üyelik şartı aramaksızın, uyuşmazlık çözümü kapsamında başvuran tüm taraflara, gizlilik, esneklik, etkinlik, çabukluk ve en az masraf prensipleriyle tahkim, arabuluculuk ve med-arb hizmeti vermektedir.
UTAUM – Uluslararası Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi; tahkim yargılamasının ve arabuluculuk faaliyetinin en etkin ve en hızlı şekilde sürdürülmesini temin amacıyla kurulmuştur.
UTAUM – Uluslararası Tahkim ve Arabuluculuk Merkez çatısı altında oluşturulan çözüm ekibi, Türk ve yabancı hukukçulardan, uzman arabuluculardan ve her biri alanında yıllarca deneyim kazanmış, Bölge bilirkişilik kurulları listelerinde yer alan uzman bilirkişilerden oluşmaktadır.
UTAUM – Uluslararası Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi; tahkim ve arabuluculuk hizmeti vermenin yanı sıra, taraflar, taraf vekilleri, hakemler ve yargılamaya katılan diğer kişilerin yargılama ile ilgili her türlü sorusuna cevap vermeye hazır şekilde donatılmıştır.
UTAUM – Uluslararası Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi; uyuşmazlıkların, devlet mahkemeleri nezdinde çözümüne kıyasla çok daha kısa sürede ve çok daha az masrafla sonuçlandırılması amacıyla kurulmuştur.
UTAUM – Uluslararası Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi; mahkemelerdeki masraflı ve uzun süren yargılamalar yerine, ülkemizde ve dünyada gelişme süreci yaşayan, Arabuluculuk ve Med-Arb gibi “ alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerini ” öncelemektedir.
UTAUM – Uluslararası Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi; Türkiye’nin köprü konumunda olduğu Avrupa, Asya, Orta Doğu ve Afrika arasında büyüyen ticaret açısından çok yönlü ve milletlerarası standartlarda; Teknolojik ve dijital imkânları kullanarak çağın ilerisini hedefleyen, her biri alanında uzman hukukçular ile diğer uzmanlarla alternatif çözüm yöntemleri sunan bir kuruluştur.
UTAUM – Uluslararası Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi; Türkiye ve yurt dışındaki gerçek ve tüzel kişiler arasında, sözleşme veya sözleşme dışı sebeplerden kaynaklanan her türlü uyuşmazlığın çözümlenmesi için tahkim ve arabuluculuk hizmeti sunmaktadır. Tahkimde taraf iradeleri esastır. En önemlisi de hakem ya da hakemlerce verilen kararlar, tıpkı mahkeme kararları gibi yasal bir geçerlilik taşır.
UTAUM – Uluslararası Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi; uygulanacak olan ulusal ve uluslararası tahkim yargılamaları; birçok yönden devlet mahkemelerindeki süreçten daha avantajlı, daha hızlı ve daha ekonomik olmasının yanı sıra uygulanacak ilkeler yönünden de bağlayıcı ve pratik olması dolayısıyla tercih edilmekte ve kesin-net sonuçlar vermektedir.
Geçtiğimiz günlerde; Antalya’da, ‘UTAUM Tahkim Günü’ etkinliği, Türk ve Ukraynalı iş insanları, hukukçuları ve öğrencileri bir araya getirdi. Savaş nedeniyle Antalya’ya yerleşen Ukrayna vatandaşlarının ticari güvenliğine vurgu yapılan zirvede, ticari anlaşmazlıkların çözümünde “tahkim ve arabuluculuk” mekanizmasının önemi masaya yatırılmıştır.
UTAUM – Uluslararası Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi, TAHKİM Konusu ehemmiyeti ve ülkemize yabancı yatırım / yatırımcıların gelmesi zaviyesinden, Üniversiteler ve Ticaret / Sanayi / Mali Müşavirler Odaları nezdinde seminer ve programlar düzenlemektedir.