2026 / Dünya Habitat Günü; ” Herkes için Yeterli Konut “

Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -Habitat ) sosyal ve çevresel açıdan sürdürülebilir, herkes için uygun barınma sağlayan şehirler ve kasabalar inşa etmeyi amaçlayan, Birleşmiş Milletler programı.


BM ( Birleşmiş Milletler ) 2030 / Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ve Göstergeleri; 1 -) Yoksulluğu her yer her yönü ile sona erdirmek. Açlığı sona erdirmek, gıda güvenliğini sağlamak, herkesin sağlıklı ve besleyici yiyeceklere ulaşmasını sağlamak ve sürdürülebilir tarımı güçlendirmek. 3 -) Sağlıklı yaşam koşulları korumak ve her yaşta herkes için eşit yaşam ile sağlıklı olmayı benimsemek. 4 -) Tüm insanlar için kapsayıcı ve iyi eğitimin sağlanması ve hayat boyu eğitim olanaklarının desteklenmek. 5 -) Cinsiyet eşitliğini sağlamak ve tüm kadınları ve kız çocuklarının toplum içindeki yerlerini güçlü kılmak. 6 -) Herkes için temiz su, güvenli ve hijyenik altyapıya ile erişiminin sağlanması. 7 -) Herkes düşük maliyetli, güvenilir ve süründürülebilir temiz ve modern enerjiye ulaşımı sağlanmalı. 8 -) Devamlı, kapsayıcı ve sürdürülebilir ekonomik büyümeyi desteklemek, verimli ve uygun çalışma koşullarını oluşturmak. 9 -) Dayanıklı bir altyapı inşa etmek, kapsayıcı ve süründürülebilir sanayileşme ve inovasyonu desteklemek. 10 -) Ülkeler arası ve ülke içindeki kişiler arasında eşitsizliği azaltmak. 11 -) Şehirleri ve insan yerleşimlerini kapsayıcı, güvenli, dayanıklı ve sürdürülebilir hale getirmek. 12 -) Sürdürülebilir üretim ve tüketimin sağlanmasının yanında gıda atıkları ve israfın durdurulmasını sağlamak. 13 -) İklim değişikliği ve etkileriyle mücadele etmek için acil ve hızlı ulaşılabilir çözümler üretmek. 14 -) Okyanusları, denizleri ve sualtı yaşamını korumak ve sürdürülebilir kalkınma ekseninde kullanmak. 15 -) Ekosistemi korumak verilen zararları gidermek ve sürdürülebilir kullanım ortamlarını sağlamak ve içinde yaşayan canlı türlerini korumak, çölleşme ile savaşmak, toprak verimliliği ve bio çeşitlilik kaybını durdurmak ve tersine çevirmek. 16 -) Barış içerisinde ve kapsayıcı toplumları desteklemek, herkes için adalet sağlamak, her seviyede hesap verilebilirlik ilkesine sahip verimli ve kapsayıcı kurumlar oluşturmak. 17 -) Global destek ağının canlandırılması ve hedeflerin uygulanabilirliğinin güçlendirilmesini sağlamak.


Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -Habitat ) programı, BM ( Birleşmiş Milletler ) 2030 / Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları çerçevesinde yürütülmekte olduğunu da not edelim!


Peki, Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -Habitat ) sosyal ve çevresel açıdan sürdürülebilirlik çerçevesinde, kurulduğu tarihten itibaren, sosyal ve çevresel açıdan yaşanılabilir ve sürdürülebilir şehirler konusunda neler yapılmıştır?

Peki, Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -Habitat ) sosyal ve çevresel açıdan sürdürülebilirlik çerçevesinde, insanlık adına, şehirler yaşanılabilir ve sürdürülebilir bir durumda mıdır?

Peki, Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -Habitat ) sosyal ve çevresel açıdan sürdürülebilirlik çerçevesinde, kurulduğu tarihten bugünlere, dünya geneli ya da AFRİKA özelinde, herkes için uygun BARINMA konusunda neler yapılmıştır?

Ya da sosyal ve çevresel açıdan sürdürülebilir, herkes için uygun barınma sağlayan şehirler inşa etmek gibi bir dertleri veya hedefleri yok mudur?

Yoksa Laf ola beri gele çerçevesinde, zevahiri kurtarmak adına MIŞ gibi mi yapılmaktadır?

Dünya genelinde, Birleşmiş Milletler ( BM ) verileri ve Habitat for Humanity gibi uluslararası kuruluşların raporlarına göre, 300 milyondan fazla insan tam anlamıyla EVSİZLİK sorunu yaşarken, 1,6 ile 2,8 milyar insan ise YETERSİZ – SAĞLIKSIZ veya GÜVENCESİZ BARINAKLARDA ( gecekondular, derme çatma yapılar veya geçici barınma alanları ) yaşam mücadelesi vermekte olduğunu da not edelim!

Evsizlerle Çalışan Ulusal Kuruluşlar Avrupa Federasyonu ( FEANTSA ) raporlarına göre, Dünyaya MEDENİYET ihraç etmeye ve İNSANLIK dersi vermeye kalkan AVRUPA genelinde, en az 1 milyon 270 binden fazla kişinin sokakta uyuduğu ifade edilmektedir!

Mademki Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -Habitat ) sosyal ve çevresel açıdan sürdürülebilirlik çerçevesinde, herkes için uygun BARINMA konusunda çalışmalar yapılıyor, sadece Avrupa genelinde, BİR MİLYON İKİ YÜZ YETMİŞ bi KİŞİ, NEDEN SOKAKLAR da UYUMAYA devam etmektedir?

Mademki Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -Habitat ) sosyal ve çevresel açıdan sürdürülebilirlik çerçevesinde, herkes için uygun BARINMA konusunda çalışmalar yapılıyor, dünya genelinde, BİR MİLYAR ALTIYÜZ BİN ile İKİ MİLYAR SEKİZYÜZ BİN kişi, YETERSİZ – SAĞLIKSIZ veya GÜVENCESİZ BARINAKLARDA, NEDEN YAŞAM Mücadelesi vermektedir?

Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -Habitat ) 1976 yılında Vancouver’da düzenlenen Habitat-1 konferansının ardından 1978 yılında kurulmuştur.


Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -Habitat ) Merkezi, Kenya’nın başkenti Nairobi’de yer almaktadır.


Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -Habitat ) hedefi; Küresel çapta hızlı kentleşmenin sosyal, çevresel ve ekonomik etkileriyle başa çıkmak, yoksulluğu azaltmak ve kentsel dirençliliği artırmaktır.

Entegre kentsel ve bölgesel planlama çalışmaları yürütmektedir.

Kentlerde konut krizine çözüm aramakta ve herkes için güvenli barınma hakkını desteklemektedir.

Yoksulluk, iklim değişikliği ve hızlı nüfus artışının yarattığı kentsel sorunlara çözüm aramak.

Hükümetlere ve yerel yönetimlere kentsel planlama, konut politikaları ve altyapı konularında yardım sağlamak.

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları doğrultusunda stratejiler belirlemek.

Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -HABITAT ) Birleşmiş Milletlerde insan yerleşimleri faaliyetlerinin eşgüdümünü sağlamayı, sürdürülebilir insan yerleşimleri ve iskân programları konularında bilgi değişimi sunmayı ve kentlerde karşılaşılan sorunların çözümü yolunda ülkelere teknik yardım ve finansman desteği sağlamayı amaçlamaktadır.


Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programına ( UN -HABITAT ) Üye Ülkeler; Cezayir, Burkina Faso, Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo, Fildişi Sahilleri, Etiyopya, Gabon, Kenya, Mali, Mozambik, Nijerya, Ruanda, Sudan, Svaziland, Tunus, Zambiya, Finlandiya, Fransa, Almanya, İsrail, Norveç, İspanya, Türkiye, ABD, Antigua ve Barbuda, Arjantin, Brezilya, Şili, Küba, Grenada, Guatemala, Honduras, Jamaika, Venezüella, Arnavutluk, Ermenistan, Çek Cumhuriyeti, Romanya, Rusya Federasyonu, Sırbistan, Afganistan, Bahreyn, Bangladeş, Çin, Hindistan, Endonezya, İran, Irak, Japonya, Pakistan, Kore, Suudi Arabistan, Sri Lanka.


Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -HABITAT ) kurulduğu dönemde, dünya nüfusunun üçte ikisinin kırsal kesimde yaşıyor olması, dolayısıyla, kentleşme ve kentleşmeye bağlı sorunların henüz günümüzdeki öneme erişmemiş olması sebebiyle, UN -HABITAT’a düşük seviyede destek sağlanmıştır.


1996 yılında İstanbul’da gerçekleştirilen Habitat-II Konferansı sonucunda, Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programının ( UN -HABITAT ) temel belgelerinden olan “ Habitat Agenda ” ile “ İstanbul Deklarasyonu ” kabul edilmiştir.


Bu belgelerde, hükümetler, tüm vatandaşlara uygun iskân olanakları sağlamayı ve sürdürülebilir insan yerleşimlerini geliştirmeyi taahhüt etmiştir.

Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -HABITAT ) teknik işbirliği programları ve projelerinin dünya genelinde yürütülmesini sağlamak üzere, dünya genelinde ÜÇ Bölge ofisi bulunmaktadır.


Afrika ve Arap Ülkeleri Bölge Ofisi; Nairobi’de

Asya ve Pasifik Bölge Ofisi; Fukuoka’de

Latin Amerika ve Karayipler Bölge Ofisi; Rio de Janerio’de

Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -HABITAT ) irtibatı sağlamak üzere, BM Genel Kurulu ve Sekretaryası için New York ve Cenevre’de, AB için Brüksel’de ofisleri bulunmaktadır.


Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -HABITAT ) Hindistan, Çin, Rusya Federasyonu, Ürdün, Kuveyt, Sırbistan, Kosova, Sri Lanka, İran ve Budapeşte, ofisleri de bulunmaktadır.


Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -Habitat ), sosyal ve çevresel açıdan sürdürülebilirlik çerçevesinde, belediyelere kentsel planlama, sürdürülebilirlik, teknik uzmanlık paylaşımı ve küresel iş birlikleri aracılığıyla doğrudan destek sağlamaktadır.


Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -HABITAT ) sosyal ve çevresel açıdan sürdürülebilirlik çerçevesinde, yerel yönetimlerin kent içi yaşam kalitesini artırmalarına ve küresel krizlere karşı dirençli hale gelmelerine yardımcı olmaktadır.


BM / UN – Habitat, belediyelere sağladığı temel destek mekanizmaları;

Entegre Kentsel Planlama ve Politika Desteği; Belediyelerin büyüyen şehirleri daha düzenli yönetebilmesi için stratejik planlama ve kentsel tasarım rehberliği sunar. Sürdürülebilir kentsel kalkınma politikalarının yerel düzeyde uygulanması için teknik altyapı oluşturulmasına katkı sağlar.

Uzmanlık Paylaşımı ve Kapasite Geliştirme; Yerel yönetimlerin kurumsal kapasitelerini artırmak amacıyla belediye personeline teknik eğitimler ve çalıştay düzenler. Şehirlerin kentsel yaşam kalitesini ölçebilmeleri için endeksler geliştirir ve yerel yönetimlerin zayıf alanlarını tespit etmelerine yardımcı olur.


İklim Değişikliği ve Çevresel Yönetim ( Sıfır Atık ); Belediyelerin iklim kriziyle mücadele eylem planları hazırlamasına ve sıfır atık yaklaşımlarını kentsel sistemlere entegre etmesine destek verir. Bu kapsamda yerel yönetimlerin iyi uygulama örneklerini küresel platformlarda sergileyerek fon ve görünürlük elde etmelerini sağlar.


Küresel Ağlar ve İş Birliği Protokolleri; Belediyeleri uluslararası arenaya taşıyarak küresel fon sağlayıcılar, diğer ülke belediyeleri ve uzman ağları ile buluşturur. Örneğin, Türkiye’de Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) ve çeşitli yerel belediyelerle imzalanan iş birliği çerçeve anlaşmalarıyla ortak kentsel projeler yürütülmektedir.

Kentsel Dayanıklılık ve Barınma Çözümleri; Doğal afetler, göç dalgaları ve krizler karşısında kentlerin daha dayanıklı hale getirilmesi için belediyelere rehberlik eder. “Herkes için uygun barınma” ilkesiyle dezavantajlı grupların konut ve altyapı ihtiyaçlarının çözülmesinde yerel yönetimlere stratejik destek sağlar.


Belediyeler; kentsel dönüşüm, sıfır atık veya iklim eylemi konularında, Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -Habitat ) çerçevesinde, hem proje ve hem de FİNANS desteği almaktadır.


Peki, Türkiye’deki belediyeler bu konularda nerededir?

Yoksa Türkiye’deki belediyeler, Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -Habitat ) çerçevesinde, Proje ve Finans desteği sağladığından bihaber bir durumda mdır?

Konya Büyükşehir Belediyesi, 2022 yılında düzenlenen Dünya Habitat Günü etkinlikleri kapsamında, dünyanın en prestijli ödülleri arasında gösterilen, ‘ BM UN -Habitat Onur Parşömeni Ödülü’ aldığını da hatırlatmak isterim.


Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -Habitat ) Onur Parşömeni Ödülü, 1989 yılından beri verilen ve insan yerleşimleri alanındaki dünyanın en prestijli ödüllerinden biridir.

Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -Habitat ) Onur Parşömeni Ödülü, kentlerde yaşam kalitesini artırmak, sürdürülebilir şehircilik uygulamalarını yaygınlaştırmak, yoksulluk veya yerinden edilme mağdurlarına konut çözümleri üretmek ve yenilikçi kentsel projeler geliştirmek amacıyla olağanüstü katkı sağlayan kişi, kurum veya girişimleri onurlandırmak için tasarlanmıştır

Her yıl Ekim ayının ilk Pazartesi günü, Birleşmiş Milletler tarafından Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN -Habitat ) sosyal ve çevresel açıdan sürdürülebilirlik çerçevesinde, ‘ Dünya Habitat Günü ‘ olarak kutlanmaktadır.


Dünya Habitat Günü; İnsan yerleşimlerinin durumunu, kentlerin gelişimini ve herkesin yeterli barınma hakkına sahip olma ihtiyacını değerlendirmektir.


Dünya Habitat Günü; İlk kez 1986 yılında, ” Barınmak Benim Hakkımdır ” temasıyla kutlanmıştır.


2026 yılı Dünya Habitat Günü, 5 Ekim 2026 Pazartesi günü, Umman / Muscat şehrinde, ” Herkes için Yeterli Konut ” Teması ile kutlanacaktır.


NOT; Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten BM, teması ile Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu için ABD’ye giden, Birleşmiş Milletler COP31 ve HABİTAT toplantılarına, Dünya Belediyeler Birliği ( Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler – UCLG ) Başkanı olarak katılım sağlayan Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Sayın Uğur İbrahim Altay; COP ve HABİTAT yetkilileri ile birebir görüşmeler yaptığını, Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ( UN-Habitat ) sosyal ve çevresel açıdan sürdürülebilirlik çerçevesinde, Konya özelinde, kentsel dönüşüm, sıfır atık veya iklim eylemi konularında, PROJE ve FİNANS DESTEĞİ aldığını da hatırlatmak isterim!

1 -) 17 Eylül 2023 Tarihli KÖŞE YAZIM; BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları!
https://ahmetunver.com.tr/2023/09/17/bm-surdurulebilir-kalkinma-amaclari/

Dünya Belediyeler Birliği Başkanı; ALTAY

Geçtiğimiz günlerde, Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Dünya Teşkilatının ( UCLG ) Fas’ta yapılan Dünya Konseyi Toplantısında, Konya Büyük Şehir Belediye Başkanı Sayın Uğur İbrahim Altay, 143 oy almak suretiyle, Dünya Belediyeler Birliği Başkanı seçilmiştir.


UCLG – Dünya Konseyi Toplantısında, Dünya Belediyeler Birliği Başkanlığına diğer aday Meksiko City Belediye Başkanı ise 86 oy almıştır!


Dünya Belediyeler Birliği ve Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Sayın Uğur İbrahim Altay; Birleşmiş Milletler nezdinde dünyanın en büyük yerel yönetim teşkilatı ve muhatabı kabul edilen Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Dünya Teşkilatı ( UCLG ) yerel yönetimlerin sesinin gür çıkması amacıyla kurulduğunu, ifade etmiştir.


Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Dünya Teşkilatı ( UCLG ) Dünya Belediyeler Birliği Başkanlığına seçilen Konya Büyük Şehir belediye Başkanı Sayın Uğur İbrahim Altay ve başarının arkasındaki görünmeyen tüm kahramanları tebrik ederim.


Türkiye Cumhuriyeti Devleti Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Edoğan; Konya Büyükşehir Belediye Başkanımız Uğur İbrahim Altay, 240 binden fazla yerel yönetimin temsil edildiği UCLG – Dünya Belediyeler Birliği Başkanlığına seçildi. Yedi yıllık yoğun bir diplomasinin sonucunda gelen bu başarının, Türkiye’nin uluslararası görünürlüğünü daha da artıracağına inanıyorum, diyor.

  • Peki, Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Dünya Teşkilatı ( UCLG ) nedir ve kabaca tanımaya çalışalım.


Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Dünya Teşkilatı – UCLG; 1996 yılında İstanbul’da gerçekleşen Habitat II Konferansı ile başlayan sürecin sonucunda; IULA ( Uluslararası Yerel Yönetimler Birliği ), FMCU-UTO ( Dünya Birleşmiş Kentler Federasyonu ) ve Metropolis’in ( Dünya Büyükşehirler Birliği ) birleşmesi neticesinde 2004 yılında kurulmuştur.


Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Dünya Teşkilatı / UCLG – Genel Merkezi İspanya’nın Barselona kentindedir. Temel amacı, demokratik yerel yönetimlerin birleşik sesi ve dünya ölçeğinde savunucusu olmak ve yerel yönetimler ve uluslararası topluluk ile işbirliği içerisinde, değerlerini, amaçlarını ve çıkarlarını korumaktır.


Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Dünya Teşkilatı – UCLG, uluslararası topluluğa karşı yerel yönetimlerin etkin bir biçimde temsil edilmesini sağlayan, yerel yönetimler ve yerel yönetim birlikleri arasında uluslararası işbirliğini teşvik eden ve yerel yönetim konusunda dünya çapında temel bilgi kaynağı olan bir organizasyondur.


Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Dünya Teşkilatı – UCLG, yerel yönetim konularında Birleşmiş Milletler nezdinde yerel yönetimlerin resmi sözcüsü konumundadır.


Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Dünya Teşkilatı – UCLG, dünya genelinde, 5 milyar insanı, yani dünya toplam nüfusunun % 70’ini temsil etmektedir. Teşkilat, dünyanın her köşesine uzanmakta ve 140 ülkede 240.000’den fazla kasaba, şehir, bölge ve büyükşehir ile 175’ten geçen yerel ve bölgesel yönetim birliğini kapsamaktadır.

  • UCLG – Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler’in kuruluşu üç ilkeye dayandırılmıştır:

demokrasi – yerel özerklik – hizmet sunumunda desantralizasyon.

UCLG – Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Teşkilatın temel amacı, demokratik yerel yönetimin birleşik sesi ve dünya ölçeğinde savunucusu olmak ve yerel yönetimler ve uluslararası topluluk ile işbirliği içinde, değerlerini, amaçlarını ve çıkarlarını korumaktır.

  • UCLG – Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Teşkilatın Dünya genelinde yedi bölge ve iki küresel teşkilatı bulunmaktadır.


1 -) Orta Doğu ve Batı Asya ( UCLG-MEWA ): Türkiye, İran, Lübnan ve Filistin gibi ülkelerin yer aldığı bölgedir. Merkezi İstanbul’dadır.


2 -) Afrika ( UCLG Africa ): Afrika kıtasındaki yerel yönetimleri temsil eder. Merkezi Rabat, Fas’tadır.


3 -) Asya-Pasifik ( UCLG-ASPAC ): Asya ve Pasifik bölgesindeki şehirleri kapsar.


4 -) Avrasya ( UCLG Eurasia ): Türkiye, Rusya, Orta Asya Cumhuriyetleri ve Kafkasya’yı kapsar.

5 -) Avrupa ( CEMR ): UCLG’nin Avrupa’daki en büyük temsilcisi olan Avrupa Belediyeler ve Bölgeler Konseyi’dir.


6 -) Kuzey Amerika ( UCLG North America ): ABD ve Kanada’daki yerel yönetimleri temsil eder.

7 -) Latin Amerika ( FLACMA ): Güney ve Orta Amerika bölgesindeki belediyeler ve yerel yönetim birliklerinden oluşur.


UCLG – Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Teşkilatı Dünya Konseyi; Dünya Teşkilatı’nın temel politika belirleme organıdır. Dünya Örgütü’nün politikalarını belirler ve Genel Kurul tarafından kararlaştırılan genel politikaların uygulanmasını sağlamaktadır.


UCLG – Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Teşkilatı Yürütme Kurulu; Dünya Konseyi’nin kararlarını uygulamaktan sorumludur. Dünya Teşkilatı’nın idari ve mali yönetiminden sorumludur. 115 üyeden oluşur, yılda iki kez toplanır ve genellikle 200 katılımcıyı bir araya getirmaktedir.